Foto's & documenten

Luftwaffe soldaat 

Hermann Göring Division in Katwijk 

Recentelijk, medio 2021, stuitte ik op het verhaal van een luftwaffe soldaat W. Bohhmann die diende in de Hermann Göring Division. Via een militariadealer kocht ik een klein fotoboekje waarin de jongeman zijn de diensttijd heeft vastgelegd.

Voor zijn hele verhaal zie deze pagina: HG Division in Katwijk.  

Aanvraag voor diensttransport

Royal Air Force

Een aanvraagdocument voor een dienstreis op 11 augustus 1945 om 10.00 's ochtends. Centraal staat het vervoeren van Flight lieutenant Hoblis ten behoeve van operationele taken. Locatie van vertrek is (vliegveld) Valkenburg Zh. Ik mocht dit document ontvangen van een familielid. Het document komt oorspronkelijk uit de administratie van dit familielid zijn vader die het al die tijd in bezit heeft gehad. Wellicht hebben ze destijds geholpen met het transport? Een voor mij zeer Interessant document omdat het lokaal verbonden is en rechtstreeks uit de familie komt. Een stille getuige van de geschiedenis bij mij om de hoek. 

Barakken Vliegveld Valkenburg Zh

De door de Duitsers gebouwde en gebruikte barakken (in totaal circa 35 stuks) liggen aan de weerszijden van de Wassenaarseweg langs het voormalig militair vliegveld Valkenburg Zh. Dit vliegveld was in 1939 weliswaar aangelegd door de Nederlanders, maar na de Duitse invasie in mei 1940 werd het direct in gebruik genomen door de Duitsers. Het complex maakte onderdeel uit van Stützpunkt Gruppe Katwijk waarbij het barakkenkamp zelf binnen Widerstandsnest 2a was ondergebracht. In de barakken waren destijds circa 500 (voornamelijk Luftwaffe) soldaten gehuisvest. De ligging van de barakken was ideaal aangezien er om het vliegveld meerdere luchtdoelbatterijen (flak) waren aangelegd. Dit bood de nodige bescherming voor het gevaar van boven. Daarnaast waren de barakken in een dusdanige stijl gebouwd dat ze niet direct als zodanig herkenbaar waren. Ook de groenaanleg rondom de barakken, met onder andere vijvers en een centraal plein, verstevigde deze indruk dat het hier meer leek op een dorp dan op een militair barakkenkamp. Het lijkt erop dat dit heeft gewerkt, deze plek is namelijk nooit gebombardeerd. Na de Tweede Wereldoorlog werd het vliegveld lange tijd gebruikt door de Koninklijke Marine. In 2006 is het vliegveld uiteindelijk gesloten. Anno 2021 zijn er vergevorderde plannen om het voormalig vliegveld vol te bouwen met nieuwbouwwoningen. De barakken zullen grotendeels worden gesloopt al blijven er (gelukkig) ook een aantal van de sloop bespaard. 

Hieronder een toen en nu foto van een groep Luftwaffe soldaten (allemaal feldwebel) die anno 1941 poseren voor één van de barakken.  Ik vond en kocht de foto recentelijk (2021) op een veilingsite en herkende de plek direct. Anno 2021 maakte ik op dezelfde plek opnieuw de foto, ondertussen alweer 80 jaar later..

Foto's wehrmacht in Noordwijk 

Mei 1942

Een prachtige set van foto's gemaakt door een Duitse Wehrmacht soldaat in mei 1942. De foto's zijn gemaakt in de badplaats Noordwijk. Hieronder een foto van de boulevard met rechts het Palace Hotel en wat verder op de achtergrond de vuurtoren die er vandaag de dag nog steeds staat. Het palace hotel is in (ik meen) 1981 afgebroken i.v.m. een brand in het hotel enkele jaren daarvoor. 

Na een wandeling over de boulevard liep de soldaat het strand op en liet zich daar nogmaals fotograferen. Aan het uniform te zien diende bij de luftwaffe met de rang van obergefreiter. Ik vermoed bij het onderdeel flak was ondergebracht (welke in de regio tal vertegenwoordigd waren). 

Na een wandeling over het strand en de boulevard nog even de bollenvelden in (vlak achter de duinen). Deze bollenvelden, met op de duinreep liggende villa's, zijn er anno 2021 nog steeds te vinden.  

Hieronder nog 5 foto's die bij de serie horen. Eén van de foto's laat het hotel Sole Mio in Noordwijk zien. De andere foto's zijn ook in of in de buurt van Noordwijk gemaakt. Allemaal gedateerd 1942.

Hotel Sole Mio Noordwijk

Een serie van foto's gemaakt door de Duitse luftwaffe soldaat Fritz Gropp. Hij verbleef in hotel Sole Mio te Noordwijk. Dit hotel stond in de Zuid duinen van Noordwijk. Een werkelijk prachtig bouwwerk. Aangekomen bij het hotel eerst een borrel moet hij gedacht hebben. Onderstaande 2 foto's zijn gemaakt op 14 mei 1942 in het hotel. Aan de uniformen te zien zijn het allemaal luftwaffe soldaten. 


Hieronder een foto van het hotel welke de hij maakte op 17 mei 1942, genomen vanaf de boulevard met de rug naar zee gericht. 

Een paar dagen voordat hij bovenstaande foto van het hotel maakte schoot hij deze foto van het Noordwijkse strand. Dit was op 12 mei 1942. Het is interessant om te zien dat het strand nog volledig vrij is van versperringen. 1942 was dan ook het laatste jaar dat je nog van het strand kon genieten. Het gehele gebied werd als snel tot sperrgebiet verklaard. Men begon aan de atlantikwall en zonder juiste papieren was het strand en de duinen verboden terrein. 

Op 16 mei 1942 wandelde hij een stukje over het strand en liet zich daar op de foto zetten bij een grote aangespoelde boei. Op de achtergrond is het palace hotel te zien. Dat betekent dat de foto destijds is gemaakt op het strand bij de Noord boulevard. 

Vervolgens wandelde hij diezelfde dag op 16 mei 1942 door de duinen en door het dorp van Noordwijk. Hij schoot daar drie plaatjes van de omgeving. 

Tot slot maakte hij 0p 17 mei 1942 een aantal foto's vanuit zijn kamer in Sole Mio. Op 2 van deze 4 foto's is hij zelf te zien. Wat zal hij gedacht hebben? In 1942 ging het voor de Duitsland nog allemaal voor de wind. Zijn soldatenmoraal en het geloof in de zaak zal waarschijnlijk nog goed zijn geweest. Echter, daar kwam vanaf 1943 langzaam verandering in. Fritz heeft de oorlogsjaren uiteindelijk weten te overleven. 

Postcard 

Internationaal verzetscongres 1980

Een kaartje uitgegeven ten behoeve van het Internationaal Verzetscongres in 1980. Op de kaart is een foto te zien van een B17 bommenwerper die het Vliegveld Valkenburg Zh bombardeert met voedsel. Eén van deze voedselblikken is destijds terecht gekomen op land van mijn opa. Dit blik maakt onderdeel uit van mijn collectie en is hieronder afgebeeld. Op de foto zijn naast de B17 ook de Duitse barakken te zien die naast het vliegveld lagen. Deze staan in de linkerbovenhoek van de foto. De barakken zijn anno 2020 overigens nog steeds aanwezig, al zijn er helaas wel plannen om een aantal deze barakken te slopen. Dit slopen heeft te maken met de watervoorziening in het duingebied. Hier valt meer over te lezen op deze pagina alwaar hieromtrent diverse krantenartikelen zijn opgenomen. 

Truppenkarte OKH 1940

Wehrmacht heeres 

Een Duitse landkaart van de omgeving Hillegom, Noordwijk, Noordwijkerhout, Zandvoort tot aan het puntje van IJmuiden. Uitgegeven in opdracht van het Oberkommando des heeres (Wehrmacht landmacht). De kaart is 1940 gedateerd en anno oktober 2020 gevonden op een rommelmarkt in Gorinchem. Wellicht vervaardigd en gebruikt gelet op de Duitse inval in mei 1940? Wie zal het zeggen, al met al spreekt deze kaart zeer tot de verbeelding. 

General Staff kaart War Office 1939

Brits

Een grote Britse landkaart van de omgeving Noordwijk, Katwijk, Scheveningen en omstreken. Voor mij persoonlijk erg interessant omdat dit voor mij lokaal terrein is. Links onderin de kaart staat genoteerd "Geographical Section, General Staff, No 4083 War Office 1939. Ik heb deze kaart anno 2020 aangekocht via een veilingsite. Kom je niet veel tegen dus best een bijzonder item. 

Flak op vliegveld Valkenburg Zh

Flugplatz Katwijk

Een bijzondere foto gemaakte in 1940 van een flakstellung rondom vliegveld Valkenburg Zh. Ver op de achtergrond zijn de hangars van het vliegveld goed te herkennen. De (naar ik meen) Hotel Restaurant de Albertushof, op de kruising Wassenaarseweg en Ruigelaan is verderop links achter de hangars te herkennen. De Duitse vliegtuigwrakken na de landingen in mei 1940 zijn allemaal opgeruimd en men heeft een tijdelijke flak stellung rondom het vliegveld geplaatst. Een bijzondere foto pas recent ontdekt op een veilingsite en met succes weten aan te kopen. 

Ik heb anno 2020 geprobeerd onderstaande vergelijkingsfoto te maken. Het voormalig vliegveld is echter nog niet vrij te betreden, dus een foto moeten maken vanachter het hekwerk. Daarnaast is men momenteel bezig om de grond bouw gereed te maken. Over een aantal jaren moeten hier circa 5.000 woningen verreizen. Toch wel met enig pijn in het hart realiseer ik mij dat de toekomstige generaties het straks alleen met de foto's moeten doen. 

Hieronder een foto genomen van een aantal Luftwaffe flak soldaten in de haven van Katwijk. Net aangekomen of klaar voor vertrek. Ze hebben er in ieder geval zin in. Deze foto komt uit dezelfde serie. Het is dus goed mogelijk dat deze mannen onderdeel uitmaakten van de flakstellung rondom vliegveld Valkenburg.

Beide foto's heb ik anno 2020 via een veilingsite weten te bemachtigen. 

Portret kriegsmarine soldaat

Kustartillerie batterij Noordwijk

Op deze foto is een jonge soldaat te zien die diende bij de kriegsmarine op de batterij Noordwijk stützpunkt XXXIII ML, baupunkt 172 . De batterij in Noordwijk maakte onderdeel uit van Stützpunkt Gruppe Katwijk. Dit betreffende Stützpunkt werd zowel bemand door troepen van de Kriegsmarine als troepen van de Luftwaffe. 

De foto is met de software van MyHeritga tot leven gebracht en hier te bekijken. 

De jongeman heeft destijds op 3 februari 1945 in Noordwijk zijn foto laten maken, ongetwijfeld om deze naar zijn familie in Duitsland te sturen. Achterop de foto staat o.a. geschreven 15 mei 1944 tot 23 juni 1945, wellicht de periode dat hij gestationeerd was in Nederland? Verder is er (zo ik denk) de volgende tekst te lezen: Stolz der kompanie en Kustenskommandant Robert Igorstint Orts.........  (met iets van moninsk op het einde?). Ik kwam de foto anno 2020 tegen op een veilingsite en het lukte mij om deze te bemachtigen. De foto spreekt voor mij erg tot de verbeelding aangezien Noordwijk voor mij lokale grond is en ik de plek waar deze jongeman (wiens naam mij helaas niet bekend is) veelvuldig heb bezocht. De batterij waar hij diende is tegenwoordig een museum welke werkelijk een must is om te bezoeken. O.a. de vuurleidingsbunker van deze batterij is volledig in originele toestand teruggebracht. Neem gerust eens een kijkje op deze site van het museum maar nog beter; breng er een bezoekje aan om met eigen ogen het bunkercomplex te verkennen. 

Fotoboek Duitse soldaat

Wehrmacht Heeres 

Een bijzonder stukje geschiedenis. Dit boek is compleet en telt circa 150 foto's. De eigenaar van het boek heeft de oorlog met kleerscheuren overleefd. De foto's laten zijn opleiding zien, zijn veldslag in mei 1940 in België en Frankrijk, zijn huwelijk op verlof in Duitsland als ook inzicht in verschillende familieleden w.o. een bezoek aan het graf van zijn broer. Het boek geeft wat feiten prijs. Zo is te zien dat de soldaat tijdens de veldslag in het Westen vecht tegen Franse in gevangen genomen soldaten. Ook is er tijdens de campagne waaraan hij deelnam een veldgraf op de foto gezet met de tekst. 2 / J.R. 75 gef. 9-6-40 (oftewel een Duitse soldaat van het infanterie regiment 75 gestorven op 6 juni 1940.) Ook is er een foto te vinden van de soldaat zelf in een model 1940 uniform met om de schouderstukken de regiment vermelding 56 infanterie). 

De soldaat heeft aan het eind van de oorlogsjaren gevochten tegen de russen en is zwaar gewond geraakt. Opgeknapt door een Amerikaanse arts en uiteindelijk gevangen genomen. Na de oorlog heeft hij een baan gevonden in Duitsland en is daar op respectabele leeftijd overleden. Het boek mocht ik ontvangen van zijn dochter die het graag aan deze website doneerde met het verzoek om de naam van de soldaat niet te publiceren. Uiteraard respecteer ik dat. 

Voedselbonnen

4e periode 1944

Je hebt misschien wel eens gehoord; vroeger was alles op de bon. Men bedoelde dit ook letterlijk. Gelet op de voedselschaarste werden er door de officiële instanties voedselbonnen uitgegeven voor o.a. aardappelen, brood en vlees. Ik heb van een familielid deze stapel bonnen mogen ontvangen. Een tastbare herinnering aan de zeer moeilijke laatste oorlogsjaren. 

Poster/affiche bekendmaking 

Den Haag - 1944 

Een origineel affiche welke, gelet op de gebruikssporen, daadwerkelijk in 1944 is opgehangen ergens in Den Haag. Dit na aanleiding van de invasie in Normandië op 6 juni 1944. Dit exemplaar komt uit de verzameling van een ondertussen (helaas) overleden verzamelaar uit Den Haag. Oorspronkelijk is deze verzamelaar als jong jochie opgegroeid in de omgeving van Nijmegen en heeft de oorlog dus met eigen ogen meegemaakt. Gefascineerd door deze gebeurtenissen is hij gaan verzamelen. Ik mocht deze poster medio 2019 van zijn zoon overnemen waarvoor nogmaals mijn hartelijke dank! 

Pakje sigaretten

Leeg pakje Duitse sigaretten. De adelaar met swastika is vaag zichtbaar op het witte vierkante vlakje.

Lucifers winterhulp

Mapje met lucifers, verkocht ten bate van de Winterhulp.

Zeepdoekje 

Een kartonnen doosjes met daarin een zeep/reinigingsdoekje. Uitgereikt aan de Duitse soldaten in een casino o.i.d. in Parijs.

Messageslip RAF

Op 27 juni 1940 vloog er een Engels vliegtuig (een Blenheim bommenwerper) over Rijnsburg/Valkenburg ZH. Dit vliegtuig is na een gevecht met Duitse Messerschmitt neergestort in een (toen nog) weiland aan de Valkenburgerweg te Rijnsburg. De eigenaar van de landerijen alwaar het vliegtuig is neergestort (de heer Zandbergen) heeft nabij het neergestorte vliegtuig destijds een zogenoemde "message slip" gevonden. Deze 'message slip' is tijdens de vlucht door de observer John Needham aan de piloot Alan Wales gegeven. Door het lawaai in het vliegtuig was gesproken contact onmogelijk. Een kwartier later sloeg het noodlot toe.... Via de zoon van de heer Zandbergen mocht ik het document ontvangen welke nu onderdeel uitmaakt van mijn collectie. Een klein maar toch bijzonder stukje historie. Een tastbaar bewijs van hun aanwezigheid en het grote verlies wat hiermee gepaard is gegaan. Meer informatie omtrent de crash is hier en hier te vinden.

Strooibiljet geallieerden

Een origineel strooibiljet afgeworpen door de Geallieerden tijdens de nadagen van WO2. Bijzonder zeldzaam item! 

Wehrpass (ID kaart)

Een Duitse pass met twee extra foto's en een verzekeringsbewijs/kaart in goede conditie. Een stuk tastbare geschiedenis. 

Poster bevrijding Holland

Een originele prent uitgegeven door de Nederlandse Boekenclub te 's Gravenhage in mei 1945. "met het eten ging het wel, maar..... o! boy!.... die moffen". 

Band of Brothers 

William 'Wild Bill' Guarnere 

Een origineel kaartje welke de US airborne troepen konden gebruiken om (met een persoonlijke boodschap) naar huis te sturen. Over corresponderen gesproken; ik heb in 2013 de eer gehad om brieven te schrijven aan en te ontvangen van 101ste Airborne 506th Easy compagnie veteraan William 'Wild Bill' Guarnere. Heel speciaal om met deze bijzondere man te mogen corresponderen. Helaas is William Guarnere niet lang daarna op 8 maart 2014 komen te overlijden. Rest in Peace Wild Bill.