Verzet & Nederland voor 1940

Diverse originele items van voor 1940 gebruikte door Nederlandse militairen, burgers en het verzet. 

Verzetskrant "Ons Volk"

den Vaderlant Ghetrouwe 

Na het sluiten van de universiteit van Utrecht in 1943, nam de sociale geografie-student Wim Eggink samen met een Leidse student Han Gelder een beslissing. Ze zouden een verzetskrant oprichten. Als naam kozen ze Ons Volk: den Vaderlant Ghetrouwe. De krant was een groot succes. Het illegale krantje werd tot mei 1945 verspreid. Dit originele exemplaar is de laatste in de lange reeks van uitgaven. Het betreft het slotnummer uitgegeven vlak na de bevrijding. Heel interessant om de verhalen in deze uitgave te lezen. Je krijgt hiermee een beeld van het gedachtengoed van toen. Door deze geschiedenis te kennen kan men het heden beter begrijpen. 

Open brief artsen

In brede kring verspreiden! 

Dit document ontving ik van de zoon van een voormalig verzetsstrijder die het al die tijd heeft bewaard. Het betreft een open brief van de artsen in Nederland aan de Rijkscommissaris van bezet Nederland Arthur Seyss-Inquart. De rode draad in de brief is het slechte beleid van de Duitse bezetter op het gebied van haar menselijkheid. Overigens heeft de Rijkscommissaris dit beleid na de oorlog met zijn dood moeten bekopen. Hij werd schuldig bevonden aan oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de mensheid. 

Broodzak M16

Nederland voor 1940

Een Nederlandse broodzak model 1916 voor de onberedenen. Gemaakt  van goede kwaliteit canvas. De zak voorop is voor de veldfles welke is verstevigd met zwart leer. Aan de binnenkant is een klein zwart leren zakje te vinden. Deze gebruikte men voor de geweer onderhoud set. Er zijn twee vage stempels te vinden maar niet meer goed leesbaar. Ik denk een jaar van aanmaak ongeveer 1930-1935. Al het brasswerk (messing) is nog aanwezig op 2 knoopjes na. Deze broodzak heeft zeker actie gezien met her en der wat oorlogse herstellingen. Een item wat wederom zeer tot de verbeelding spreekt. Een stukje tastbare geschiedenis wat je terugbrengt naar de heftige meidagen van 1940.

Kaartje naar huis

Nederland voor 1940

In 1926 stuurde dienstplichtige Nic van Egmond een kaartje naar huis. Bijna 100! jaar geleden alweer. Op de kaart is af te lezen dat Nic in Naarden was gestationeerd bij de 1ste schoolcompagnie regiment vestingartillerie. De afbeelding laat de binnenplaats weeshuiskazerne zien met een groep soldaten en hun veldartillerie. Toevallig in hetzelfde jaar is deze vestiging als militair steunpunt opgeheven. Wel bleven er in de Weeshuiskazerne soldaten gelegerd. Na de opheffing van het Regiment Vestingartillerie in 1927 werd Naarden de thuisbasis van het nieuw gevormde 2e Regiment Onbereden Artillerie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog lagen er Duitse troepen in de kazerne. Dit waren steeds wisselende eenheden die meestal slechts korte tijd in de kazerne verbleven. In de zuidvleugel van de kazerne aan de Kloosterstraat, was de hele oorlog de Ortskommandantur gevestigd, de plaatselijke commandopost van het Duitse leger. Na de bevrijding in mei 1945 werd de kazerne gebruikt als interneringskamp voor politieke delinquenten (vooral NSB'ers) en zwarthandelaren.

Nic is overigens tijdens de mobilisatie in 1939 niet opgeroepen. Dat zal ongetwijfeld met zijn leeftijd te maken hebben gehad. Hij was toen (al) 39 jaar oud. 

Patroontassen

Nederland voor 1940

6 losse patroontasjes voor het Nederlandse M95 Steyr Mannlicher geweer. Deze tasjes zijn allemaal gestempeld met het jaartal 1927 en de maker zijnde Gebr. van der Kloot-Muijburg uit Alphen a/d Rijn. De vader van de persoon waar ik deze van mocht ontvangen (de heer Zandbergen) heeft ze in de tijd van de mobilisatie nog gedragen. 

Hulzen M.95 geweer

Voornamelijk hulzen voor het Nederlandse Mannlicher M.95 geweer. Deze hulzen zijn allemaal leeg en onschadelijk. Gevonden in de Duinen van regio Katwijk en gedateerd medio jaren 30. Deze zijn als onderdeel van een verzameling vrij te bezitten (zie regeling Wapens en Munitie artikel 18 lid f).

Veldfles 

Nederland voor 1940

Een originele veldfles van het Nederlandse leger van voor 1940. Deze fles mocht ik samen met de 6 (hierboven genoemde) Nederlandse patroontassen ontvangen. Alles komt van 1 drager die bij naam bekend is. Bijzonder stukje lokale geschiedenis!

Armband verzetsheld

Ordedienst Oranje  (Nederland)

Een originele armband van de ordedienst Oranje als ook het persoonsbewijs van de drager Johannes Henricus Grootswagers. Ik mocht deze bijzondere stukken anno 2017 ontvangen van zijn zoon. Tijdens de oorlog moest Johannes zich melden om te gaan werken in Duitsland. Hier gaf hij gehoor aan echter waren de condities in Duitsland zo slecht (hij woog op een gegeven moment nog slechts 55 kg) dat hij besloot geheel op eigen houtje (en zonder enige toestemming) terug te keren naar Nederland. Teruggekeerd in Nederland dook hij onder en sloot zich aan bij het verzet in de regio Land van Heusden en Altena. Hij diende bij de Binnenlandse Strijdkrachten in Gewest 17, Noord Brabant Oost, District Waalwijk, Compagnie Loon op Zand gedurende 5 september 1944 tot 7 mei 1947. De Duitsers hebben na zijn ontsnapping uit Duitsland nog getracht zijn locatie te achterhalen door zijn moeder en zus een paar dagen gevangen te zetten alvorens ze (zonder succes) weer vrij te laten. Uiteindelijk heeft de gehele familie de oorlog overleefd. Bijzonder verhaal met een tastbare herinnering. 

Civiel gasmasker

Nederland

Voor de gemeentelijke luchtbeschermingsdiensten zijn vanaf 1937 ongeveer 50.000 gasmaskers (volksmaskers genoemd) aangekocht van Nederlands (Vredestein, Hevea, Veritex), Belgisch (SBA), Duits (Draeger) en Tsjechisch (Fatra, Kudrnac) fabrikaat. Bij al deze maskers is de filterbus rechtstreeks aan het gelaatstuk bevestigd (geschroefd). Bij de maskers hoort een stoffen draagtas of metalen draagblik, beide types met schouderriem.

De Nederlandse schroefdikte is identiek aan de Duitse waardoor de filterbussen onderling uitwisselbaar zijn en passen op de verschillende modellen.